Arcangiul Lardschneider

Da Wikipedia
Jump to navigation Jump to search
Articul per Ladin Gherdëina Val Gardena dall'alto.JPG
Geschichte der ladinischen literatur
Bibliografia ladina

Arcangiul Lardschneider (* 3 de utober 1886 ta Ciampac, Sëlva; † 19 de merz 1950 a Dispruch) ie stat n professëur y un di majeri studiëusc dl ladin de Gherdëina y l autor de n vocabuler ladin. Ël ie nasciù sciche catordejesem fì sul luech de Ciampac te Sëlva. L ie jit pona a fé la scoles autes a Bulsan y a Dispruch al fat la matura. Tla università de Viena al pona studià romanistica cun Wilhelm Meyer-Lübke ulache l ie deventà dutor tl 1909 cun la tesa "Versuch einer Syntax des Grödnerischen" (La sintassa dla rujeneda de Gherdëina). L à pona nsenià plu rujenedes romaniches tla scoles autes a Maran, Kufstein y Dispruch. Tla università de Dispruch iel nce stat letëur de franzëus. Tl 1912 iel stat cofundadëur dla Union di Ladins de Dispruch.

Tl 1923 se al maridà cun Klara Daler y i à abù doi mutans.

Tl 1933 al dat ora l prim vocabuler gherdëina - tudësch ('xWörterbuch der Grödner Mundart'x) cun 7000 paroles, de chëles truepes ova nce n stlarimënt etimologich.

Arcangiul Lardschneider ie stat l redatëur di primes trëi Calëndri de Gherdëina tl 1911, 1912 y 1913, dac ora a Dispruch da bera Sepl da Passua[1].

A Arcangiul Lardschneider ie dedicheda la Scola Mesana de Sëlva dal 1985 incà.

Scric[mudé | muda l codesc]

  • Versuch einer Syntax des Grödnerischen.
  • Wörterbuch der Grödner Mundart. Schlern Schriften 23. Universitäts Verlag Wagner, Dispruch 1933.
  • Cie sons’a nëus Ladins? Calënder de Gherdëina 1912, pl. 34-36.
  • I leresc che ova mazà la jënt de Rustlea. Calënder de Gherdëina 1912, pl. 52-56 Test sun Wikisource..
  • N puech per sort (matades). Calënder de Gherdëina 1912, pl. 63-65.
  • Da ndeviné. Calënder de Gherdëina 1912, pl. 67-68.
  • L calënder y l Ladinerverein. Calënder de Gherdëina 1913, pl. 29-32.
  • Sentënzes. Calënder de Gherdëina 1949, pl 49-50.
  • La ferata te Gherdëina. Ettmayer, Karl (1920): Vorläufiger Bericht über Phonogramm-Aufnahmen der Grödner Mundart. Viena: Hölder [Akademie der Wissenschaften Wien, 191. Bd., 4. Abhandlung; Mitteilungen des Phonogramm- archivs, 53.
  • L pere ova doi fions, Test sun Wikisource.

Notes[mudé | muda l codesc]

  1. Calëndri de Gherdëina online sula plata web dla Union di Ladins de Gherdëina (per i scric ite dla ULG)]

Bibliografia[mudé | muda l codesc]

Wikiversity[mudé | muda l codesc]

Wikisource[mudé | muda l codesc]

Liams