Maria Perathoner

Articul per Ladin Gherdëina

Maria Perathoner, dita ncé Maria da Nudrëi (* 30 de utober 1900 a Urtijëi; † 24 de nuvëmber 1982 ie stata n' ëila de Gherdëina.

Vita

Fia de Tone Perathoner paur da Nudrëi, l meje plu alauta sun «tl Piz» de Urtijëi. Ëila dijova for che la fova nasciuda ajache nscila nen ovla nia drë de dlecurdé l ann. Te si familia ovi dassën la stënta y cun dodesc ani ala bel messù ji a patron a judé. D inviërn cuntovla coche i messova ji sun Mastlé a fën cun la slita y l bò, dl gran frëit y de coche la sbrisciova sun tla nëives cun la galotes che la nen ova nianca de drë ciauzei. La cuntova pona che canche la fova a cësa, duc messova judé al pere a ziplé ciavei; mesa ch’la nuetes stajovi sù. Canche l pere jiva a vënder de sades damandova la fëna sce l jisa a cumpré ite ma ël univa bradlan a cësa y dijova che l à me giapà tant per cumpré i cëiresc che i adurvova duta l'ena.

Cun 23 ani fovela ruveda sa l luech de Resciesa, da bera Vinzënz. Ilo messòvela judé a fé stroc, lavé guant y fonc y leprô mo vejlé 4-5 cë de bestiam che fova te stala. La fova tan cuntënta de ste ilo, che la giapova assé da maië y duc fova valënc limpea.

Canche la fëna de Vinzenz da Resciesa, Stina da Cialian, fova morta dal mel sëch ala messù judé a tre su si 7 fions, la plu vedla ova 11 ani. L ann 1939 ie Maria Perathoner jita a servì pra Mariana Kostner Grossrubatscher sa Rusina y ie stata ilo finche Marianna Kostner ie morta l ann 1971. Do la mort de si patrona iela jita a sté te si cësa sa Nudrëi ulache la ie unida giateda morta tl pra sëura cësa ulache la ie morta, doche la fova jita a to vel rames tl bosch.

Bibliografia

Paula Grossrubatscher: Maria da Nudrëi. Calënder de Gherdëina 1992, pl. 181-184
Hansi Moroder: L luech da Resciesa y mi antenac. Calënder de Gherdëina 2010, pl. 77-80.