Vai al contenuto

Gion Antoni Bühler

Da Wikipedia
Gion Antoni Bühler
Proverbis de Gion Antoni Bühler

Gion Antoni Bühler ie nasciù a Domat ai 10.10.1825 y ie mort a Domat ai 24.12.1897; l fova n poet y n scritëur de rujeneda rumancia dl Grijon.

Gion Antoni Bühler é gnü batié ai 10 d'otober dl 1825 a Domat scöchie fi de Christian Balzer Bieler y Antonia Caluori. Sciöche plü tert le möt laurâ bele le pere sciöche maester.

Gion Antoni Bühler á fat le seminar da maester a Cuira, danter le 1842 y le 1845. Dedô ál insigné te deplü scores dla Surselva y dla Sutselva, a Sursaissa, a Ilanz/Glion, a Panaduz y a Disentis/Mustér. Tl 1859 él gnü lité tla scora ciantunala a Cuira, olache al é sté maester de musiga, cianté, rumanc, todësch, metodologia, dessëgn y calligrafia cina a süa mort.

Bühler sonâ de vigni sort de stromënc musicai y dlungia la scora insignâl sön deplü de chisc. Al ê ince fondadú y dirighënt de tröc cors, danter l'ater dla Uniun da chant romontsch y dla Musica d'armonia te Cor.

Gion Antoni Bühler fova maridé cun Maria Catrina Schwarz da Cahantscha, ch'al â conesciü tratan so tëmp da insegnant tla Sursaissa. La familia â ot mituns y abitâ a Domat. Dailó é Bühler mort tl 1897, cun 72 agn. La fossa de familia é sön le curt a Cuira. [1]


Da nozzas bellas : (dialect da Domat)


Da nozzas bellas.[2]
(Dialect da Domat.)
1.
Oz vensa ing gi da gron legarmen;
Tot fa bella gera, chi ch' 6 qua present:
Ma 'gl ê er ing gi da grond' importonza,
Cur ca sa spusan muronz a mnronzu.
2.
lng tal gi an schizon er quels bugen,
Ils quals gnong capeschan andreg seu senn;
Els corran tugi, mattels a matellas,
Antorn da hagordas pauras a bellas.
3.
Els sa stondan plong lur tot sonza saver,
S' inamureschan er cugl temps piglvòr,
Ad en pauncs onns ven lu la nuvella
Da lur nozzas er gcu da sangella.
4.
Que ê aschei igl cors digl mon
D' unviern a da stad ad er igl aton:
A sco igl tat Qells onns a preu la tatta,
Yot oss igl biede er prender sia matta.

RM Wikipedia

[mudé | muda l codesc]

Gion Antoni Bühler (rm:WP)

Wikisource

[mudé | muda l codesc]

Gion Antoni Bühler

Wikidata

[mudé | muda l codesc]

d:Q14565824

Fontanas

[mudé | muda l codesc]
  • Bezzola, Litteratura, 340-42;
  • L. Bühler, Gion Antoni B., en: Ischi, 71/1986, nr 26, 35-48;
  • Deplazes, Funtaunas 3, 39-50.

Referënzas

[mudé | muda l codesc]
  1. Ines Gartmann: [https://hls-dhs-dss.ch/de/articles/041353/2003-01-30/ Gion Antoni Bühler.].
  2. In quest dialect tin ^ntj- indica be ttn B..a nasal.